Bartlehiem

Bartlehiem is een klein gehucht ten noorden van Leeuwarden, maar het heeft een bijna mythische status in Friesland en ver daarbuiten. Het dorpje ligt op een kruispunt van waterwegen aan de Dokkumer Ee en is vooral beroemd geworden door de Elfstedentocht.

De geschiedenis van Bartlehiem gaat terug tot de middeleeuwen. De naam verwijst naar het voormalige klooster Bethlehem dat hier tussen ongeveer 1170 en 1580 lag. Dat klooster was verbonden aan het Friese klooster Mariëngaarde. Door de eeuwen heen bleef Bartlehiem een klein agrarisch gehucht met enkele boerderijen en waterwegen die belangrijk waren voor vervoer en handel.

De echte bekendheid kwam in de twintigste eeuw dankzij de beroemde Elfstedentocht. Bij Bartlehiem komen verschillende vaarten samen en daardoor passeren schaatsers het beroemde houten bruggetje twee keer tijdens de tocht. Dat maakt het een uniek en spectaculair punt voor publiek, televisie en fotografen. Tijdens de Elfstedentochten van 1985, 1986 en 1997 veranderde het stille gehucht tijdelijk in het centrum van Nederland.

Een van de sterke punten van Bartlehiem is de enorme symbolische waarde voor de Friese identiteit. Het dorp staat voor doorzettingsvermogen, natuurijs, gemeenschapsgevoel en de verbondenheid van Friesland met water en wintercultuur. Veel Nederlanders kennen Bartlehiem zonder er ooit geweest te zijn. Het houten bruggetje is uitgegroeid tot een cultureel icoon.

Daarnaast heeft Bartlehiem ook landschappelijke kwaliteiten. Het open Friese landschap, de rust, de vaarten en de oude boerderijen geven het gebied een authentiek karakter. Fietsers, wandelaars, kanoërs en schaatsliefhebbers bezoeken het gebied vanwege de stilte en de weidsheid.

Visueel wordt Bartlehiem vooral gekenmerkt door het beroemde bruggetje, de lage horizon en het waterlandschap van Noord-Friesland.